III Serán de Viladesuso

Dentro da programación da primeira fin de semana cultural que organiza a Asociación de Veciños “San Miguel” de Viladesuso (Concello de Oia), o Grupo Folklórico “A Fiada” organiza o vindeiro sábado día 25 o III Serán de Viladesuso. Dito serán realizarase na Praza de Colón (terreiro da festa ou eirado) a partires das 21:00 e nel participaran varios grupos das comarcas do Baixo Miño, o Val Miñor e arredores.

Ademais de música popular haberá chourizos asados, viño e refrescos para degustar e animala festa. Así pois, convidamos e animamos a todos aqueles que gusten da boa música tradicional galega a pasarse por Viladesuso e participar da festa.

Nota: Haberá unha carpa cubrindo o terreiro da festa.

Charla e percorrido cultural para coñecer o noso patrimonio en Oia

O venres, 3 de outubro, desenvolverase en Oia unha xornada sobre “Patrimonio no medio”, organizada pola Xunta de Galicia, a través das consellarías de Cultura e Deporte e Medio Rural, coa colaboración da Comunidade de Montes en Man Común de Santa María de Oia.

Ás 20.30 horas do día 3, terá lugar na Casa da Cultura da mencionada comunidade unha charla que terá continuidade, o domingo, día 5, cun percorrido guiado que partirá do Mosteiro, ás dez da mañá, para coñecer a Arte Rupestre e a paisaxe. Javier Costas Goberna, estudoso e experto da arte rupestre galega, será o guía deste itinerario cultural.

Vía > Galicia-Suroeste

A Santiago por Baiona

Os municipios de Baiona, A Guarda, O Rosal, Oia e Nigrán están traballando xuntos para conseguir que a Xunta recoñeza oficialmente a variante pola costa do camiño portugués, que leva a Santiago de Compostela. Onte, por primeira vez en relación a esta cuestión, reuníronse os alcaldes dos municipios interesados e a concelleira de Turismo de Nigrán, en representación do seu rexedor. A petición á Xunta, concretamente á Consellería de Cultura, faraa cada Concello de forma individual e á súa vez, elaborarán unha conxunta. «Trátase dunha iniciativa que beneficiará enormemente aos veciños, turistas e ao concello en xeral», comenta o alcalde de Baiona, Jesús Vázquez Almuíña. O trazado que propoñen situaría aos peregrinos no Rosal ou A Guarda, tras cruzar o río Miño, en lugar de Tui, para despois pasar por Oia, Baiona, Nigrán e Vigo. á altura de Redondela uniríase co percorrido actualmente recoñecido ata Santiago. «Temos suficientes vestixios que proban que este tramo foi moi utilizado en tempos pasados», sosteñen os alcaldes da Guarda e Oia, José Manuel Domínguez e Alejandro Rodríguez, respectivamente. Basean a súa petición en estudos realizados por investigadores interesados na peregrinación a Santiago. «Ningún fala do camiño portugués en singular», di o alcalde de Baiona, Jesús Vázquez Almuíña. Como probas citan óbraa Camiños Portugueses de Peregrinaçao a Santiago, escrita por investigadores portugueses e publicada pola Xunta no ano 1998. E os libros, Camiños Portugueses a Santiago e O camiño portugués pola costa, editados pola asociación Amigos dous Pazos, nos que en ningún momento fálase dunha soa alternativa. Outra das probas que presenta cada municipio son os edificios, como hospitais ou hospederías frecuentados polos peregrinos.

O municipio contou durante a Idade Media con dous hospitais e no século XIX construíuse outro por valor de 51.000 reais. Hoxe en día ese edificio, de máis de douscentos anos, é a biblioteca, que garda tamén probas bibliográficas que poñen de manifesto a realidade do camiño portugués pola costa cara a Santiago. Ademais, o municipio conta con seis imaxes do Apóstolo Santiago, que se atopan na ex Colexiata de Santa María, a Capela de Santa Liberata, a da Misericordia e a de San Juan.

A Consellería de Cultura non descarta a iniciativa nun futuro

A Consellería de Cultura non prevé o recoñecemento do camiño portugués pola costa a curto prazo. Aínda que sostén que estudará a posibilidade unha vez finalizado o Plan de delimitación e Protección dos camiños Xacobeos recollidos na Lei de 1.996, que son os camiños: Francés, do Norte, Primitivo, Portugués, Inglés, Finisterre e Ruta do Sueste. E que se espera estea listo no 2.009.

Vía > A Voz

O Caramuxo de Oia proba as teorías de Darwin

O municipio pontevedrés de Oia converteuse desde onte na capital do caracol de mar grazas á celebración dun congreso internacional sobre o molusco no que 45 expertos, chegados desde Estados Unidos, Rusia, Suecia, Singapura ou Portugal, entre outros países, darán a coñecer os últimos achados ata o vindeiro sábado. 

O escenario elixido é inmellorable, xa que o Hotel Talaso Atlántico -que acolle o simposio- atópase fronte a unha das costas máis importantes para o estudo do molusco, a que discorre entre Baiona e A Guarda. "É unha zona onde atopamos unha gran cantidade de especies de caracois mariños e en abundancia debido a que as rocas son de granito, moi resistentes á ondada, algo que non sucede noutras partes", explica o organizador das conferencias, Emilio Rolán. 

Doutra banda, en Oia desde sempre o caracol de mar, coñecido popularmente como "mincha", ocupou un lugar importante na súa gastronomía, sendo valorado como un marisco máis. Non en balde, recentemente os veciños da parroquia de Pedornes realizaron unha exposición fai poucas semanas para reivindicar o tamén chamado "caramuxo" ou bígaro, acompañada da súa degustación. "Nós preferimos a súa denominación científica, littorinas, porque os nomes populares só fan referencia a só unha especie de caracol mariño", apunta este profesor de xenética da Universidade de Vigo. "Ademais, dependendo do lugar no que se diga, refírense a uns ou a outros", engade Rolán.

O seu estudo evolutivo

Rolán destaca que esta é a primeira vez que o congreso internacional sobre o caracol de mar chega ao noso país, tras viaxar por diferentes estados cada tres anos alcanzando con esta a súa novena edición. A próxima cita será en Rusia. "Optouse por Oia porque esta zona é moi relevante para o estudo evolutivo do caracol de mar e este é o elemento central do congreso deste ano", explica.

E é que estes moluscos habitan no intermareal, é dicir, entre os puntos entre os que oscila as mareas altas e baixas. Esta é unha rexión na que se producen cambios constantes de temperatura e salinidade, polo que as condicións son extremas entre a parte superior e inferior. "Isto provoca que as poboacións que viven neste hábitat tendan a diversificarse e a producir subpoblaciones adaptadas aos dous extremos", indica o profesor Rolán. 

O seu equipo de investigación da Universidade desde 1995, grazas a que o acceso ao seu ecosistema é fácil, estuda na costa entre Baiona e A Guarda ese proceso de especiación polo que as dúas familias, co fin de adaptarse mellor ao medio, van adquirindo características moi distintas. "Ata o momento, o proceso de formación das novas especies non está finalizado", subliña o Rolán, "No entanto, está sendo moi útil para coñecer o proceso evolutivo das especies mariñas", agrega o organizador do encontro.

Vía > Faro de Vigo

Expertos internacionais reúnense en Oia para pór ao día os seus coñecementos sobre caracois mariños

Comunmente chamadas minchas ou caramuxos, as littorinas ou caracois mariños habitan o litoral galego e convérteno nun lugar ideal para estudar a evolución nestas especies. A costa entre Baiona e A Garda é unha das zonas de estudo máis interesantes, e será precisamente alí onde a vindeira semana 45 científicos de todo o mundo se den cita para por en común os estudos evolutivos levados a cabo neste particular grupo de gasterópodos.

Baixo a dirección de Emilio Rolán, profesor da área de Xenética da Universidade, os expertos reuniranse nun congreso internacional no que, do 3 ao 7 de setembro, tratarán en profundidade as investigacións sobre un organismo considerado especialmente interesante para estudar o proceso evolutivo nas especies.

Un encontro internacional con invitados de excepción

No encontro haberá representación de todos os grupos de investigación que a nivel mundial están traballando con littorinas. Estados Unidos, Reino Unido, Suecia, Rusia, Portugal, Canadá, Tanzania e Singapur completan a lista de países dos que proveñen os expertos que participarán no encontro. Ademais, contarase con dous investigadores invitados, que “a día de hoxe son a elite neste tipo de estudos: Brian Silliman e Jerry Coyne” aclara Rolán.

Brian Silliman é un investigador moi xove que ven da Universidade de Florida e un dos poucos que traballando con littorinas conseguiu publicar nas dúas revistas máis importantes do mundo: Nature e Science. “Era obrigado traer a persoa que tivo máis éxitos nestes organismos desde un punto de vista científico”, subliña o profesor vigués. “Ademais, Jerry Coyne da Universidade de Chicago, é unha eminencia, un científico de enorme prestixio internacional, experto en temas de especiación”.

Un organismo cun dobre interese

O interese que teñen as littorinas é de dous tipos. Dunha banda, son organismos moi interesantes para ver como se produce a evolución das especies, xa que habitan nunha zona tan interesante como é o intermareal, unha rexión na que se producen cambios de temperatura constantes, salinidade, etc desde a parte baixa ata a parte alta. “Isto é unha forza evolutiva moi grande que xera que as poboacións de minchas que viven nese hábitat tendan a diversificarse e a producir subpoboacións adaptadas aos dous extremos, unha habituada a vivir na parte alta do intermareal e outra na parte baixa”. Doutra banda, fainas especialmente interesante o feito de que acceder a este hábitat é relativamente doado, o que facilita o seu estudo.

Unha regra básica da organización dos seres vivos é que se organizan en comunidades que teñen certas características en común entre elas. Un aspecto clave é que teñen a capacidade de aparearse e producir descendentes fértiles. Algunha destas especies son doadas de entender a calquera profano na materia, “por exemplo un rinoceronte e unha formiga está claro que son especies diferentes porque non teñen a capacidade de aparearse”, explica Rolán, pero o concepto pode ser máis sutil na medida en que hai certas especies que son capaces de producir certo grado de hibridación.

“É interesante saber como a partir dun conxunto de exemplares da mesma especie, mediante evolución natural é posible chegar a dous subconxuntos distintos que non intercambian xenes”, engade o profesor. Isto é clave dende o momento no que as especies que estan reprodutivamente ailladas representan verdadeiras unidades biolóxicas capaces de evolucionar de forma independente.

Catro días de intensa actividade

O primeiro día do congreso, que se celebrará no Hotel Talaso Atlántico de Baiona, estará centrado en aspectos ecolóxicos; o segundo estará máis dedicado a facer estudos taxonómicos e filoxenéticos; o terceiro centrarase na especiación e o ultimo está reservado para a presentación de traballos multidisciplinares que non necesariamente teñen que estar centrados nas littorinas pero que si empregan técnicas que poden resultar moi útiles na investigación destes organismos.

Programa do congreso

Vía > Duvi

ISIDRO PÉREZ (FOTO PARÍS), PRESENTA UNHA MOSTRA DE FOTOGRAFÍAS NO CENTRO CULTURAL DA COMUNIDADE DE MONTES DE OIA

O Centro Cultural da Comunidade de Montes de Oia, amosa ata o día 15 de agosto de 2008, unha moi interesante mostra fotográfica retrospectiva do fotógrafo Isidro Pérez González (Foto París). Na exposición - que pode visitarse a partires das 4 da tarde, e os sábados e domingos durante todo o día -, podemos ollar unha visión moi variada da nosas entrañables xentes de Oia, O Rosal, A Guarda e mesmo de Tomiño e do Val Miñor, ainda que nesta ocasión, con presenza maioritaria de persoas naturais e veciñas do entrañable concello oiense.

Na exposición atoparemos desde a Banda de Música Unión Musical de Mougás - dirixida daquela, e durante moitos anos - polo mestre Alsirio Fernández. Nesa histórica institución cultural da parroquia de Mougás, formaban parte daquela, o pai - Caietano - e dous irmáns - José e Eleodoro - de Alsirio; ata o Oiense C. F.. Hai tamén una presenza notoria do monumento máis emblemático do concello oiense: O Mosteiro Cisterciense de Santa María de Oia, que fai cáseque 50 anos atopábase moito millor conservado que hoxendía. Na parte superior do claustro e tamén a carón da sillería do coro, ollamos o párroco D. Claudio Rodal Fandiño.

Nesa atractiva exposición que Isidro Pérez tivo a bén orgaizar para que tódalas persoas que así o desexen poidan disfroita-la, podemos ver unha moidedume de persoas coñecidas. Algunhas xa faleceron, outras ainda están entre nós. En calquer caso, a mostra é tamén como unha homenaxe os que xa non están, ainda que permanecen nas nosas lembranzas, e tamén os que daquela eran xóvenes e hoxendía son venerables avós.

Procesións (da Virxe do Mar, Padroeira de Oia; de San Xulián ou San Xián; de San Cosme e San Damián, Santa Calumbra,...; presididas por cregos que xa non viven e outros, como D. José Luís Portela Trigo, que ainda están en plena actividade pastoral; Primeiras Comuniós, vodas, banquetes nupciais caseiros e tamén en restaurantes como O Muiño, de Camposancos e no Pazo Santa Trega; mozas e mozos de Oia, do Rosal, da Guarda,..., todos eles robustos e fermosos; mozas - como unha irmá de Tito, do Batuque, Carmen a irmá do Sindo, o pandeiro, etc. - con bicicletas; veciños de Mougás, Pedornes, Arrabal, Chavella, Loureza, Mavia, Sanxián,...
Hai tamén fotografías de algún acto municipal que por atoparse o concello de Oia en obras, tivo lugar no Mosteiro de Oia. Presidido polos retratos de Francisco Franco Bahamonde e de José Antonio Primo de Rivera, e polas bandeiras - a nacional de España, a da Falanxe e a carlista - que daquela adoitaban empregarse nos eventos oficiais, ollamos o entón alcalde Miguel Blanco facendo uso da palabra, o secretario municipal e outros persoeiros, entre eles o gobernador civil de Pontevedra.

Hai fotografías de grupos musicais como Os Albariños, de O Rosal; Gabiño (pai) - tocando instrumentos de percusión -, e Jesús "O Cego" co seu acordeón; e tamén Los Bambinos, de A Guarda, con tódolos seus primeiros compoñentes ao completo. Tamén hai unha fotografía na que sai o propio Isidro Pérez - que foi gaiteiro e compoñente do grupo Os Terribles, de Donas - tocando seu acordeón Paolo Soprani.

Por todo iso, e moitos motivos máis que os visitantes poderán comprobar "in situ", a exposición de fotografías de Isidro Pérez González, no Centro Cultural de Oia, constitúe todo un acontecimento. Ademáis, todas aquelas persoas que queiran poden encarregar as copias das fotografías que desexen.

Desde Infogauda felicitamos o pobo de Oia pola súa altísima calidade humana, que para nós é un valor que distingue as entrañables persoas dese concello, e que está patente na dignidade que rezuman as fotografías de Isidro Pérez, e a este profesional da fotografía - hoxendía xa xubilado, pero activo no que respecta a este tipo de iniciativas -, nosa noraboa por achegarnos unha mostra do seu quefacer fotográfico.

Vía > InfoGauda

V Degustación de Carne de Potro da Serra da Grova en Torroña

O domingo, 3 de agosto, organizada pola Asociación de Veciños de Torroña, coa colaboración do concello e da Deputación Provincial, vaise celebrar nesta parroquia a V Degustación de Carne de Potro da Serra da Grova. Comezará ás 11.00 da mañá cun prezo de 12 euros a ración na que se inclúe ademais da carne, pan e bebida. As reservas faranse chamando aos teléfonos 986 36 20 27 ou 986 61 15 34.

Haberá sorteos de agasallos entre os asistentes que poderán degustar este prato nun recento cuberto, animando a velada os grupos de gaitas.

A Fundación Comarcal O Baixo Miño presenta o libro “Orgulho galego na diáspora”, en Oia, o martes 29 de xullo

A Fundación Comarcal O Baixo Miño presentará hoxe, ás 19 horas, na Casa do Concello de Oia, o libro “Orgulho Galego na Diáspora” – Conversa com Higino Martins Estêvez-.

Higino Martins, nado e residente en Bos Aires, mais galego de corazón e vocación, fillo de emigrantes procedentes das parroquias de Santa María de Oia e de Viladesuso, no concello de Oia, é un prestixioso intelectual, coñecido e recoñecido no plano internacional polos seus estudos lingüísticos, cos que ten defendido, con admirábel constancia e independencia, a lingua galega.

Con esta publicación preténdese dar a coñecer a súa figura, xa que a pesar de realizar unha importante actividade de divulgación do galego no exterior é un descoñecido, para o público en xeral, na nosa terra.

O devandito libro do que son autores Ângelo Gonçalves Vicente e Bernardo Penabade Rei, foi editado pola Fundación Comarcal O Baixo Miño co financiamento da Consellería do Medio Rural, Dirección Xeral de Desenvolvemento Rural, e a colaboración do Concello de Oia e a Asociaçom Galega da Língua (AGAL).

No acto de presentación intervirán os autores, Ângelo Gonçalves Vicente, nado e veciño de Oia, analista político, investigador, e Licenciado en Ciencias Políticas e da Administración, na Universidade de Santiago de Compostela; e Bernardo Penabade Rei, Licenciado en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago, escritor, lingüísta e profesor no IES Perdouro de Burela.

Asemade contará coa presenza da Vicepresidenta da Fundación Comarcal do Baixo Miño e alcaldesa de Tomiño, Sandra González Álvarez, e representado ao Concello de Oia estará a súa concelleira de Cultura, Sandra Calvo Rodríguez.

Con este acto a Fundación Comarcal quere achegar a figura de Higino Martins aos veciños e veciñas do Baixo Miño.

A Xunta inicia a restauración do campanario do mosteiro de Oia para frear a súa deterioración

O campanario da igrexa do mosteiro de Oia recuperará en pouco tempo todo o seu esplendor. A Consellería de Cultura iniciou xa as obras de rehabilitación da maxestuosa torre que é todo un símbolo do municipio.

As obras contan cun orzamento de 137.500 euros e un prazo de execución de dous meses. Este elemento arquitectónico ofrece estes días unha estampa inusual ao estar cuberta por todo o andamiaxe desde o que traballarán os expertos en restauración. Os operarios de Dicsa continuaban onte colocando todos os soportes, como paso previo á execución do proxecto.

A obra responde a unha sentida necesidade do Concello por frear a progresiva deterioración ao que está sometido esta parte do conxunto declarado Ben de Interese Cultural.

A erosión e o paso dos temporais fixo moito dano á torre, que sufriu varios desprendementos e que actualmente presentaba varias gretas que facían perigar a súa estrutura. Así o alertou en numerosas ocasións o párroco da localidade, Avelino Vaqueiro.

Estrutura ladeada

É motivo de preocupación en Oia o feito de que o campanario se atope lixeiramente ladeado. Esta obra era unha actuación urxente para evitar males maiores nun inmoble que xa sufriu varios derrubes na zona da sancristía e da antiga residencia dos monxes brancos. O último contratempo tivo lugar o pasado inverno, cando veu abaixo parte do tellado, o que obrigou á empresa Vasco Galego a acometer unhas obras de restauración.

A reforma do campanario complementa outra obra da consellería de Cultura realizada no templo durante os últimos meses. A pasada primavera finalizaron os traballos de restauración do retablo maior, que estivo a cargo da empresa Acanto. A limpeza e desinfección desta obra artística permite agora apreciar a beleza do conxunto en toda a súa magnitude.

Pero o que os veciños e amantes do patrimonio esperan é a rehabilitación completa do mosteiro. A empresa Vasco Galega segue xestionando todos os permisos, unha tarefa difícil e máis lenta do que podía parecer nun principio. O proxecto inclúe a creación dun área residencial na contorna especializada na atención xeriátrica.

Tamén a contorna do mosteiro de Oia estase beneficiando doutras administracións públicas. A Deputación de Pontevedra mantén avanzadas as obras de acondicionamento da baixada ao embarcadoiro, no barrio mariñeiro do Arrabal. O investimento neste caso alcanza os 300.000 euros e contempla unha nova pavimentación e a instalación de beirarrúas para mellorar a seguridade viaria na zona.

Vía > A Voz

A Consellaría de Cultura afronta a recuperación das vellas pontes de Galiza

Este plan permitiu xa a recuperación de pontes de época medieval en Mondariz, Ponteareas, Gutiriz, Tui e Palas de Rei.

A conselleira de Cultura e Deporte, Ánxela Bugallo, expuxo as características do Plan de Recuperación de Pontes Históricas, posto en marcha no segundo semestre de 2005. Desde entón a consellaría investiu 1.378.000 euros en reparar e consolidar oito pontes datadas entre os séculos XIV e XVII, entre as que están as tres actuacións que se executarán este ano en Noia, Becerreá e Teo. A estas hai que sumar as intervencións en seis pontes máis que está previsto realizar entre 2008 e 2009.

Ánxela Bugallo anunciou que se están facendo estudos previos e proxectos de execución para afrontar diversas actuacións entre este ano e o vindeiro en seis pontes históricas. Entre elas figuran varias construcións que sufriron nos últimos anos problemas debidos ás crecidas dos ríos. Unha delas é a Ponte Marzá, unha pontella tradicional sobre o río Mandeo, no concello de Curtis. Para esta construción está prevista unha actuación de reparación e de consolidación.

Ademais, está previsto intervir na Ponte Nafonso, ponte medieval que une Noia e Outes, para a que se están estudando as súas necesidades construtivas e de acondicionamento. Para a Ponte Cruzul (Becerrreá), do século XVIII, están previstos traballos de limpeza e consolidación. Na Ponte Vella de Monforte de Lemos (medieval) farase unha actuación de consolidación. E na antiga Ponte do Pozo Negro en Pontesampaio (Pontevedra), desaparecida polas riadas de 2006, estase realizando un proxecto para consolidar os restos que se conservan e facer un paso de nova construción. Tamén foi derrubada pola crecida do río a Ponte de Broi en Oia, unha construción de principios do XIX que Patrimonio estuda agora a posibilidade de reconstruír.

Na súa intervención, Ánxela Bugallo destacou a importancia de conservar e poñer en valor as pontes relacionadas cos camiños históricos, como calzadas romanas, vías de peregrinación e os chamados camiños reais. A conselleira sinalou que a súa importancia motivou a activación dun Plan de Recuperación de Pontes Históricas co que se está actuando en construcións deste tipo, principalmente de época medieval e moderna, e que en moitos casos teñen orixe galaico-romana.

Para Bugallo “este Plan de Recuperación supón un avanzo importantísimo na súa posta en valor das pontes e camiños históricos e vén demostrar que a nosa acción política ten por obxecto o desenvolvemento de programas integrais que permitan cambios cualitativos na consideración social da cultura e do patrimonio e a súa relación intensa e proveitosa coas dinámicas favorecedoras do desenvolvemento social e económico do noso país”.

O Plan de Recuperación de Pontes Históricas contou ata o de agora cun investimento de 1.378.480 euros. Deles, 739.062 investíronse entre o segundo trimestre de 2005 e o ano 2007 na recuperación de cinco pontes. Na da Cernadela (Mondariz) e a Ponte das Partidas (Ponteareas), do século XIV a primeira e XIV ou XV a segunda, realizáronse actuacións de limpeza e adecuación. Nas pontes medievais de San Alberte (Guitiriz) e do Louro (Tui) fixéronse reparacións estruturais nas que se afianzou a estabilidade das pontes. E no caso de Ponte Ferreira (Palas de Rei), tamén medieval, realizouse o proxecto de intervención e a reparación en colaboración co Xacobeo.

En 2008 repararanse tres novas pontes construídas entre os séculos XIV e XVII. Trátase da Ponte Gatín, en Becerreá, a Ponte de Traba en Noia e a ponte de Pontevea, no Concello de Teo. A Consellaría investirá 639.745 euros nos traballos de reparación e consolidación destas tres construcións.

Vía > Xornal

Un laboratorio de ideas nunha leira de Mougás

Aida Gómez e Diego Vasko fan libros pero non son escritores. Xuntos forman o dúo artístico A Pluma Eléctri*k, que se adicou nos últimos tres anos a crear máis de 700 libros de artista. Trátase dun labor que mestura artesanía e arte e que permite converter en obras de arte portadas de libros que elaboran a man e que decoran con todo tipo de obxectos.

A Pluma Eléctri*k converteuse nun dos colectivos artistísticos máis influentes do barrio de Lavapiés en Madrid, aínda que moitas das súas ideas xurdiron nunha leira da parroquia de Mougás en Oia. Alí viven os avós de Diego e é onde acode con frecuencia como lugar de respiro artístico e para afastarse do bulicio de Madrid.

Precisamente un vídeo en galego gravado na leira de Mougás recibía ata fai uns días aos que acudían á exposición deste dúo na súa casa taller de Madrid. Alí exhibían algúns dos seus últimos libros de artista e as súas novas propostas. Comezan así un grupo de catro exposicións que renderá homenaxe aos elementos e que lles levará pronto a Eivissa, Bilbao e Barcelona. Por agora, onde non teñen previsto expor é en Galicia que se nos resiste bastante porque non hai un circuíto alternativo para a arte como si que ocorre, por exemplo, coa música», explica Diego. Ata hai pouco os seus libros podíanse comprar na librería do Marco pero agora os seus libros non se venden en ningún punto de Galiza aínda que nun futuro non moi afastado estarán nunha librería da Coruña.

Ata o momento crearon 726 libros nos que usaron todo tipo de tecidos e pinturas pero tamén antigüidades, material informático e electrodomésticos estragados. Nos últimos meses propuxéronse novos retos como realizar intervencións artísticas en plena rúa. Reutilizan os obxectos que se van atopando, danlle unha visión artística e o inmortalizan co seu cámara, unha vez sinalizado con cinta azul e cun letreiro co nome da obra.

+ Vídeos

Vía > A Voz

Mougás, culto ás "bestas"

As ladeiras do monte da Groba, en Santa María de Oia, acolleron onte o celebérrimo curro de Mougás, un dos que gozan de máis soleira en Galiza. O bo tempo animou a festa e atraeu a moito público a un espectáculo tan ancestral como atractivo para experimentados ou neófitos.

A pedregosa e polvorienta pista que conduce ao monte da Groba volveu recibir desde ben cedo o paso de máis vehículos de dous e catro rodas dos habituais. Algo que ocorre contadas veces ao ano. A celebración do curro de Mougás, nas ladeiras do monte, congregou a miles de persoas, entre gandeiros, curiosos, amantes da gastronomía patria e, por suposto, "aloitadores" dispostos a demostrar forza e valentía en dura pugna cos animais, xenuínos representantes do "cabalo galego".

Unhas 600 "bestas", segundo cálculos dos organizadores tras os sucesivos recontos, participaron nos peches de mañá e tarde, nos cales sucedéronse belas estampas entre "aloitadores" e bestas, durante a separación das crías; a caza a lazo de sementais; as distintas "rapas" e desparasitaciones; e o marcado dos exemplares máis novos.

O bo tempo, aínda que con incómodo vento, animou, entre duas mil e tres mil persoas, a acudir ao monte para ver como se desenvolvía o curro, ameazado, segundo din os gandeiros, polo ocorrido na vaga de incendios de 2006. "Este ano non se notou, pero se vai a notar. Están cercando o 80 por cento do monte e o gando terminarase marchando", explica Álvaro Miniño, ex presidente e fundador do colectivo Pura Raza Cabalo Galego.

Un rito de iniciación en toda regra que demostrou este ano que os incendios non lograron acabar aínda, nin se espera que así ocorra, cunha tradición que perdura sen apenas desgaste desde a noite dos tempos.

Vía > Faro de Vigo

X. M. Álvarez Blázquez: Romance do pescador peleriño

A Valga abre a tempada das rapas

A tempada das rapas, que se prolongará ata o mes de agosto, arrincou onte co peche de reses na Valga (Oia), unha cita que congregou por centos de persoas e que volveu reunir aos "loitadores" cos cabalos, que como é tradicional, foron conducidos desde os montes ata o curro, recinto pechado, onde se leva a cabo rapa" e a posterior marcaxe. Cando os cabalos entran ao galope no recinto circular comezan os relinchos, mentres os mozos separan aos poldros dos exemplares adultos para evitar que poidan facerse dano. As dentadas e as patadas son un risco que asumen os "loitadores", perdidos entre unha masa de cabalos salvaxes que, lonxe do seu habitat, intentan abrirse paso.

Un dos momentos máis emocionantes é cando o "loitador" consegue dominar ao cabalo e tumbao sobre o chan para cortarlle as críns e marcalo. A pericia do home e a resistencia do animal manteñen en albas ás bancadas, mentres os pais explican aos seus fillos o que se está vivindo uns metros máis abaixo.

O curro comeza coa saída do sol, coa subida ao monte para localizar e reunir aos cabalos que viven en liberdade. Desde alí baixan ata o recinto, onde se desenvolve rapa. Segundo os responsables de rapa, apacentanse unhas 400 bestas.

Tras o emocionante encontro entre homes e cabalos, "loitadores" e público confundíronse nunha comida popular, onde o principal tema de conversación é rapa. E para completar a xornada, atraccións e boa música.

Vía > Faro de Vigo

O próximo domingo celebrase o primeiro curro da tempada equina

Miles de persoas acudirán este domingo ao monte da Valga, en Oia, para gozar do primeiro curro da tempada equina. A festa comezara o sabado pola noite, coa chegada de centenares de mozos para participar nunha das acampadas tradicionais do municipio.

Cara ao mediodía do domingo espérase que os preto de 400 cabalos xa estean reunidos dentro da área do curro, o que dará paso a unha comida campestre, na que non faltará o churrasco, entre outros pratos preparados á brasa.

O espectáculo ancestral de rápaa dás bestas terá lugar ás cinco da tarde. A partir desa hora os propietarios dos animais procederán ao corte das crins, a marcar aos que naceron durante o inverno e, finalmente, a desparasitarlos.

Tamén aproveitarán para comerciar coas crías. A carne de poldro é moi apreciada polo seu sabor.

A Deputación está disposta a ceder ao Museo do Mar os canóns do século XVI

O organismo provincial mantén nun almacén desde fai 21 anos as dúas pezas achadas en augas de Oia - A Consellería de Cultura negociará o traslado.

Os canóns do século XVI achados en 1986 en augas de Oia poderían ser exhibidos no Museo do Mar. A Deputación Provincial, que xestiona o Museo de Pontevedra, ten en depósito as dúas pezas desde fai 21 anos. Están embaladas nun almacén, "en perfecto estado de conservación", segundo un portavoz do organismo provincial.

A Deputación expresou onte a súa intención de ceder as dúas pezas a Vigo, concretamente ao Museo do Mar, "sempre que haxa unha institución pública que se interese pola súa recuperación". Algo que non se realizou aínda, aínda que a Consellería de Cultura mostrou onte a súa intención de "falar" co organismo provincial para coñecer o estado de conservación en que se atopan os canóns e, sobre todo, a "situación administrativa" do depósito.

A decisión de Cultura, organismo que xestiona o Museo do Mar vigués, produciuse unha vez que FARO revelou o mércores a existencia das dúas pezas de cobre do século XVI, que son únicas en Galicia segundo os expertos, a través do testemuño de Pedro Novalbos, que foi quen atopou os canóns fai máis de vinte anos.

"Imos interesarnos por esas pezas", sinalou un portavoz da consellería. Nese mesmo sentido pronunciouse o tenente de alcalde vigué , Santiago Domínguez, como responsable da área de Patrimonio Histórico do Concello. "Solicitaremos á consellería que se interese polas condicións administrativas do depósito no Museo de Pontevedra para que, se é posible, poida exporse en Vigo".

Convenio
No entanto, a cesión por parte da Deputación non sería inmediata, senón froito dun proceso administrativo. "Primeiro téñennolo que solicitar e posteriormente realizar os convenios que son necesarios. No entanto, a nosa política é que as pezas arqueolóxicas exhíbanse nos lugares nos que foron atopadas", sinala o organismo provincial.
A alternativa, no caso de que non frutificasen as conversacións, sería que os dous canóns achados en augas de Oia pasasen a engrosar os andeis da ampliación do Museo Provincial, cuxa apertura está prevista para o próximo ano. De feito hai plans para que nesa ampliación haxa unha sala dedicada exclusivamente a restos relacionados co mar.
No que coinciden todas as partes é en que nas condicións de conservación do achado non inflúe que as dúas pezas estean no almacén do museo pontevedrés. "En todos os museos hai moitas máis pezas almacenadas que en exposición", recalcaba onte o responsable técnico do Museo do Mar, Pablo Carreira.

"Amigos dos Pazos" insta á consellería a que reclame para Vigo os achados
Os máis madrugadores á hora de reivindicar que os dous canóns do século XVI exhíbanse en Vigo foron os integrantes da asociación "Amigos dos Pazos". O seu presidente de honra, José Manuel López Chaves, enviou á primeira hora da mañá, nada máis coñecer a noticia en FARO, un escrito ao director xeral de Patrimonio Histórico da Consellería de Cultura, na que insta a reclamar para a cidade ambas as pezas. "É algo que debe de recuperarse de inmediato para a súa exposición no Museo do Mar", sinalou López Chaves. No mesmo escrito recordoulle ao director xeral a necesidade de que retorne a Vigo o áncora do século XVIII que fora atopada por un pesqueiro no fondo da ría e que permanece en Pontevedra desde fai máis dun ano, para o seu estudo polos técnicos de Patrimonio Histórico da Xunta.

Pola súa banda Xosé Couñago, responsable da federación veciñal para asuntos relacionados cos achados arqueolóxicos, reclamou a unidade da cidade á hora de reclamar que todos estes vestixios poidan exhibirse en Vigo. Tras avogar por un museo destinado exclusivamente a arqueoloxía -"dada a cantidade de restos de todo tipo que hai", sinalou- insistiu en que os dous canóns "débense de ver na cidade".

Vía > Faro de Vigo

Dous canóns dun navío do XVI achados en Oia levan 21 anos nun soto do Museo Provincial

A Ría de Vigo é un filón para a arqueoloxía subacuática. As súas augas ocultan valiosos vestixios da batalla de Rande (1702) e doutros moi requiridos por estudosos e cazatesouros estranxeiros. Con todo, na cidade só se expón unha ínfima parte das restos atopados ao longo de todos estes anos. Como dous canóns do século XVI achados na costa de Oia polo mergullador vigués Pedro Novalbos, quen os entregou en depósito no Museo de Pontevedra fai 21 anos. Desde entón, estas pezas permanecen embaladas no almacén do centro provincial sen que ningunha institución viguesa reclamounas.

Pedro Novalbos localizou os dous canóns en outubro de 1986 cando practicaba pesca submarina a uns cinco metros de profundidade. De pouco máis de metro e medio de longo e 200 quilos de peso, un ano logo do seu descubrimento técnicos da Consellería de Cultura as izaron a superficie e Novalbos, en persoa, depositounas no Museo de Pontevedra rexistrándose a entrada o 15 de outubro de 1987.

Os expertos conceden un gran valor histórico a eses canóns ao tratarse dos únicos de bronce datados nese século atopados en Galicia. No seu libro Catalogación de xacementos submarinos nas costas galegas, Ramón Patiño atribúe a súa procedencia ao naufraxio dunha escuadra de galeazas (embarcación de tres mastros tamén propulsada a remo) datado o 28 de novembro de 1591. Un forte temporal estrelou esta flotilla de Francisco de Toledo contra os baixos do Cabo Silleiro cando navegaba en ruta cara a Flandes, segundo a citada publicación.

Arqueólogos consultados por este xornal parecen resignados a que a "falta de espazo" nos museos da súa cidade e nos da contorna condenen o importante patrimonio subacuático da Ría de Vigo a un esquecemento case marxinal. "Suponse que o Museo de Pontevedra, se non os expuxo é porque non tiña onde", razoa Ramón Patiño.

"Non temos espazo"

O director do Museo Provincial de Pontevedra confirmou onte que os canóns seguen gardados no almacén do centro. Carlos do Val explica que as pezas sometéronse a un coidadoso proceso de restauración e conservación que se completou son a súa embalaxe. "Se tivésemos que expor todo haino ou que se atopa non nos chegaría a cidade de Pontevedra. Non hai outra razón, simplemente, non temos espazo, e se continúan embalados é para preservalos", engade.

Aínda non o ten decidido pero Do Val prepara un destino máis vistoso para esas históricas pezas. Dentro de aproximadamente un ano, o contido do Museo de Pontevedra sufrirá unha "reestruturación" ao concluír a construción dun novo edificio anexo. Este dedicarase "á relación de Pontevedra co mar", temática na que encaixaría os dous canóns de Silleiro, máis tres cargadores de artillería que Pedro Novalbos entregou con posterioridade ao ano 1987.

Vía > Faro de Vigo

Os gravados rupestres de Oia no contexto dos petroglifos do Suroeste galaico

En OC tentamos estar sempre o tanto do que acontece na rede no que se refire o municipio de Oia, e hoxe facemonos eco da aparicion de petroglifos.org, que nace tras máis dun ano de investigación cualitativa sobre todo o que rodea ó mundo dos petroglifos. É o producto do traballo dun equipo que agrupa visións procedentes da antropoloxía, da arqueoloxía, das ciencias da información, da cultura, etc., que abordou unha das temáticas máis fascinantes do patrimonio cultural galego poñendo o acento no estudio da relación existente entre a sociedade galega actual e os petroglifos coa intención de intervir nesta realidade.

En OiaCeive pareceunos que pretroglifos.org é un proxecto moi interesante, pero tamén ten a mesma opinión o programa "Camara Abierta" de TVE, que aproveitando a conferencia de Marcos Piñeiro, director do proxecto, na Technarte de Bilbao fai un breve percorrido por petroglifos.org. Podedes ver o programa do 29 de Abril de 2008 onde se emitiu esta reportaxe.

Technarte é unha conferencia internacional sobre Arte e Tecnoloxía que ten a vocación de ser o evento máis importante no seu sector. O seu obxectivo é presentar os desenvolvementos tecnolóxicos que facilitan ó arte moderno a súa plena expresión e ser un foro de debate e de reflexión en torno á converxencia existente entre a tecnología e a arte. Organizado pola empresa de innovación vasca Innovalia e coa colaboración do Governo Vasco e a Fundación Mobil-Arte, será un magnífico foro para presentar este proxecto no estado.

Santa María de Oia pon o día o seu retablo tras tres meses de restauración

Dezaoito anos despois do último tratamento, onte concluiron os traballos de restauración do altar maior da igrexa parroquial de Oia. A empresa Acanto, que adicou seis expertos a esta tarea, carpinteiros e pintores, cumpriu o prazo previsto de tres meses, a espera da visita de Patrimonio para inspeccionar o realizado e, se acaso, subvencionar tamén a restauración do retablo lateral de San Miguel.
Xunta (17.000 euros), Concello (113.145) e parroquia de Santa María sufragan o gasto da operación levada a cabo para recuperar o retablo renacentista e barroco, moi danado polas humidades e pola salitre, non así as policromías.
A labor centrouse en consolidar estruturas, moi danadas e que perderan os anclaxes de ferro ante o avance do óxido. Foron sustituídos 41, ahora de aluminio. Retiráronse terras tras o retablo, onde hai oco pasadizo para admirar restos románicos e por onde se apea a Virxe en datas sinaladas.

Vía > Faro de Vigo

Investigadores da arte rupestre dan a coñecer novos grabados descubertos na parroquia de San Mamede

O Instituto de Estudos Vigueses vén de publicar estes días un novo número do seu boletín “Glaucopis” onde, entre outros traballos, divúlganse as últimas gravuras rupestres descubertas en Oia co título “Novidades nos petroglifos de Oia. Loureza”, da autoría de Cándido Verde Andrés, Antonio de la Peña Santos e Fernando Javier Costas Goberna.

Todos es gravados que se analizan neste traballo, explican os autores, atópanse na parroquia de San Mamede de Loureza, na Valga, máis concretamente no espacio comprendido entre o curro, a estrada a Mabia e o propio núcleo de Mabia.
Entre os motivos rupestres que se describen, figuran ata seis cuadrúpedos, algúns con cornamenta, e unha figura rectangular con divisións internas que os autores non logran aproximar unha interpretación.
Nas proximidades deste petroglifo aparece outra estación na que se representan círculos concéntricos, con cazoleta central e sulco de saída. Estes concéntricos complétanse con outra liñas e cazoletas.
Abundando na figura rectangular antes mencionada, os autores intentan unha aproximación “con reservas ós modelos cantábricos tipo Peña-Tú”.
No Campo do Coello, atópanse outros motivos insculturados sobre as rochas. Neste caso, ademais dun cuadrúpedo, comparten este espazo cazoletas, cuadrangulares de esquinas redondeadas e nalgún caso sen un dos lados menores, e un axedrezado.
A última descrición que se recolle en “Novidades nos petroglifos de Oia. Loureza” corresponde a catro grupos localizados no Alto de Mabia con representación de cuadrúpedos, cazoletas, círculos e sulcos.
O traballo de Costas Goberna, Verde Andrés e de la Peña Santos, remata cos debuxos das novas estacións rupestres que facilitan o recoñecemento das figuras insculturadas e divulgadas no boletín do Instituto de Estudios Vigueses “Glaucopis”.

Vía > GaliciaSuroeste